SON DAKİKA
Bizim için esas olan proje sulama projelerini hayata geçirmektir

Bizim için esas olan proje sulama projelerini hayata geçirmektir

11 Kasım 2017 - Cumartesi 09:14
2017 yılında GAP Bölgesi’ne tahsis edilen kaynak yaklaşık 5,8 milyar TL olmuştur.

3 Nisan 1977’de temeli atılan, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin sahip
olduğu kaynakları değerlendirerek, bu yörede yaşayan insanlarımızın gelir düzeyini ve yaşam kalitesini
yükseltmeyi, bölgelerarası farklılıkları gidermeyi ve ulusal düzeyde ekonomik gelişme ve sosyal istikrar
hedeflerine katkıda bulunmayı amaçlayan ve ülkemizi uluslararası alanda markalaştıran bir bölgesel
kalkınma projesidir. Çok sektörlü, sürdürülebilir insani gelişmeye dayalı olan, GAP’ın, hazırlandığı dönem
dikkate alındığında, günümüzde ağırlıklı olarak vurgulanan yenilikçi yaklaşımları da içeren vizyoner bir
bakış açısıyla planlandığını görüyoruz.
Kalkınma programları arasında ölçek, boyut ve hedefleri itibarıyla dünyadaki en büyük atılımlardan biri olan
Güneydoğu Anadolu Projesi; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve
Şırnak illerinin yer aldığı, alan ve nüfus açısından ülkemizin yaklaşık %10’luk bölümünü oluşturan
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde uygulanmaktadır. Dokuz ili kapsayan GAP Bölgesi’nin özelliklerinden
birisi de Ortadoğu ve Kuzey Afrika’daki su havzaları içinde gelişme ve değerlendirme potansiyeli en yüksek
havza oluşudur. Bölgedeki su havzaları Türkiye’nin su potansiyelinin %28’ini oluşturmaktadır. Fırat %17,
Dicle ise, %11 su potansiyeline sahiptir.
GAP Master Plan (1989) ile Bölge’de 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ve sulama şebekelerinin yapımı
planlanmıştır. GAP’ın tamamlanmasıyla 1,8 milyon hektar alanın sulamaya açılması, yılda 27 milyar
kilovat-saat hidroelektrik enerji üretimi ile ülke enerji ihtiyacının büyük bir bölümünün karşılanması
öngörülmüştür. Tarım, sanayi, enerji, ulaştırma, eğitim, sağlık, kırsal ve kentsel altyapı yatırımları gibi bir
çok sektörü kapsamaktadır.
2008 yılında ise GAP kapsamındaki bütün gelişmeler gözden geçirilmiş, GAP Eylem Planı (GAP EP)
hazırlanmıştır. GAP kapsamındaki yatırımlara 2003-2016 döneminde 2017 yılı fiyatlarıyla yaklaşık 64,4
milyar TL kaynak ayrılmış, %85,6 nakdi gerçekleşme ile 55,1 milyar TL’si yatırıma dönüşmüştür. 2017
yılında GAP Bölgesi’ne tahsis edilen kaynak yaklaşık 5,8 milyar TL olmuştur.
Eylem planlarıyla birlikte, GAP Bölgesi’nde gerçekleştirilen yatırımlar Bölge’nin ekonomik ve sosyal
gelişimini hızlandırmış, ülke ekonomisine katkısını artırmış ve Bölge’nin sosyo-ekonomik
göstergelerini iyileştirmiştir.
 Gelişmekte olan ülkelerin en temel göstergelerinden biri olan ihracatta Güneydoğu Anadolu Bölgesi,
2007 yılında 3,3 milyar dolar olan ihracat tutarı, %164 artarak 2016 yılında 8,7 milyar dolara
ulaşmıştır. Bölge’den yapılan ihracatın ülke ihracatı içindeki payı ise %3,1’den %6,1’e çıkmıştır.
 Gap’ta işgücüne katılma oranı 2007 yılında %34,0 iken, 2016 yılında %43,7’ye çıkmıştır. İstihdam
oranı da 2007 yılında %28,3ve 2016 yılında %35,5 olarak gerçekleşmiştir. 2008-2016 yılları
itibariyle ülke genelinde istihdam edilen kişi sayısında %31’lik artışa karşılık Bölge’de istihdam
edilen kişi sayısı %67artmıştır.

2
 Bölgede 2002 yılında 155 adet teşvik belgesi verilmiş, 872 milyon TL sabit yatırım tutarı ile 8.753
kişilik istihdam öngörülmüştür. 2012 yılında 482 teşvik belgesi, 4.975 milyon TL sabit yatırım tutarı
ve 21.960 kişilik istihdam,2016 yılında ise 588belge ile 4.750milyon TL sabit yatırım ve
25.471kişiistihdam öngörülmüştür.
 GAP’la birlikte bölgede birçok sektörde önemli artışlar meydana gelmiştir.
 İlköğretimde 2007-2008 eğitim öğretim yılında derslik başına düşen öğrenci sayısı 44 iken 14 birim
iyileşerek 2016-2017 döneminde 30’a kadar düşmüştür.
 2008-2016 döneminde okulöncesi, ilköğretim ve ortaöğretimde yaklaşık 26.000 derslik
oluşturulmuştur. Sadece Şanlıurfa’da 2002’de 5.101 olan derslik sayısı 19.003’e çıkmıştır.
 Bölge’de 6 yeni devlet üniversitesi kurulmuş ve üniversite sayısı 9’a çıkarılmıştır. Bu üniversitelere
yaklaşık 2,7 milyar liranın üzerinde kaynak tahsis edilmiştir.
 2008-2017 döneminde 10.200 öğrenci kapasiteli 15 adet yurt inşaatı tamamlanmıştır. Ayrıca, 2015-
2017 döneminde kiralama yöntemi ile 15.767 kişilik olmak üzere toplam 25.967 kişilik bir kapasite
oluşturulmuştur.
 2002 yılında 63 hastane ve toplam 8.223 yatak mevcut iken, 2015 yılında hastane sayısı 128’e, yatak
sayısı 17.492’ye yükselmiştir.
 Toplam hekim sayısı 2002 yılında 4.430 iken 2015 yılında 10.946’ya ulaşmıştır.
 GAP Bölgesi’nde bebek ölüm oranı 2009 yılında binde 17,5 iken, 2016 yılı sonunda 14,5’e
düşmüştür.
 GAP Eylem Planı ile birlikte ilk olarak GAP illerinde Sosyal Destek Programı (SODES)
uygulanmaya başlanmıştır. SODES kapsamında desteklenen 3.412 projeye444,4 milyon TL kaynak
aktarılmıştır.
 GAP BKİ’ye bağlı Çok Amaçlı Toplum Merkezi sayısı 45’e ulaşmıştır.
 2003-2017 döneminde GAP illerinde 82.643 konutluk uygulama yürütülmüştür, 53.084 konut
tamamlanmış 29.559 konutun inşaat ve proje işleri devam etmektedir.
 2002 yılı sonunda sulamaya açılan alan 198.854 hektar iken, bugün 2016 yılında 503.521 hektara
ulaşmıştır. Master Plan hedefi olan 1,8 milyon hektara göre sulama projelerinin yaklaşık %28’i
işletmeye alınmıştır.
 Bölge’deki organize sanayi bölgesi sayısı 17’ye, küçük sanayi sitesi sayısı 36’ya yükselmiştir.
 Bölge’de mevcut olan yenilenebilir enerji kaynaklarının tüm potansiyelinin kullanılması ve
yaygınlaştırılması amacıyla “GAP Bölgesi’nde Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımının ve
Enerji Verimliliğinin Artırılması Projesi”ne başlanılmıştır.
 Sulamaya açılan alanlarda çiftçi geliri artarken sulamadan yararlanamayacak olan kesimdeki halkın
gelirinde bir artış meydana gelmeyecektir. GAP İdaresi, sulamadan yararlanamayacak az topraklı ya
da hiç toprağı olmayan nüfusun gelir düzeyini artırmak, yaşam koşullarını iyileştirmek amacıyla,
“Sulama Dışı Alanlarda Halkın Gelir Düzeyinin Artırılması Projesi”ni yürütmektedir. Proje ile
hayvancılık, arıcılık, seracılık, meyvecilik, organik tarım, su ürünleri vb. alanlarda tarımsal üretimi
destekleyici model projeler planlamış, yürütmüş ve yürütmektedir.
 Ayrıca, Geçici Koruma Altındaki Suriyelilerin Türkiye’deki yaşama adaptasyonları amacıyla;
birçok proje başlatılmıştır.
Bölgesel dengesizliklerin azaltılması ve Bölge’de yaşayan insanların yaşam standartlarının belirli bir düzeye
yükseltilmesini hedef alan GAP ile birlikte Şanlıurfa tekrar suya kavuşarak, koca geçmişi ve verimli
arazileriyle Bölge’nin incisi konumuna gelmiştir.

3
Harran Ovası başta olmak üzere sulanabilir arazilerde pamuk üretimi hız kazanmış ve buna bağlı olarak
Çırçır ile başlayan Tekstil Sektörü zamanla iplik, örme ve boyama yatırımlarına kadar ilerlemiştir. 2012
yılında yeni teşvik sisteminin uygulanmaya başlanmasıyla beraber, ülke genelinde verilen belgelerin
öngördüğü istihdam sayısında Şanlıurfa ilk 10’da ki yerini bütün yıllar korumuştur.
Ekonomiye katkısı her geçen gün daha çok artan Şanlıurfa, sahip olduğu yatırım potansiyelinin en verimli
şekilde değerlendirilmesi ve bölge insanının üretken, müteşebbis ve aktif hale getirilmesiyle ile kuşkusuz
Ülke’nin ticari lokomotiflerinden birisi olacaktır.
GAP Projesi içerisinde büyük öneme sahip Şanlıurfa ilinin bazı önemli göstergelerine bakacak
olursak;
 Şanlıurfa’nın 2002 yılında 6,9 milyon dolar olan ihracat tutarı2016 yılında 192,7 milyon dolara
ulaşmıştır.
 TRC2 Şanlıurfa-Diyarbakır Bölgesinde işgücüne katılma oranı 2008 yılında %31,8 ve 2016 yılında
%45,2 olarak gerçekleşmiştir. İstihdam oranı da aynı yılarda sırasıyla %27,3 ve %37,4olarak
gerçekleşmiştir.
 Şanlıurfa ilinde 2002 yılında 19 adet teşvik belgesi verilmiş,150 milyon TL sabit yatırım tutarı ile
1.521kişilik istihdam öngörülmüştür. 2012 yılı Haziran ayında uygulamaya konulan yeni teşvik
yasası ile önemli artışlar meydana gelmiştir. 2012 yılında 83 teşvik belgesi, 430 milyon TL sabit
yatırım tutarı ve 5.507kişilik istihdam,2016yılında 93 belge ile 460 milyon TL sabit yatırım ve 4.617
kişilik istihdam öngörülmüştür.
 2008-2016 Eylem Planları döneminde 170.840ha alan sulamaya açılarak toplam 362.055 ha alanın
sulanması sağlanmıştır.
 Şanlıurfa’da 15.000 kişinin istihdam edildiği iki adet OSB ve 1.407 işyeri kapasiteli 4 adet KSS
faaliyettedir. 2 OSB ve 3 KSS’nin ise yapım çalışmaları devam etmektedir.
Bakanlığınız bünyesinde ki, GAP Kalkınma idaresinin sayısız sosyal içerikli ve kalkınma projeleri
bulunmaktadır. Tabii ki bu projeler çok önemlidir. Ama bizim için esas olan proje sulama projelerini hayata
geçirmektir. Şuana kadar 362.055 dekar arazi sulamaya açılmış, ancak GAP bölgesinde yaklaşık 1 milyon
050 bin, Şanlıurfa’da ise yaklaşık 600 bin dekar arazi sulamayı beklemektedir.
Saygılarımla…

Yorumunuz
İsminiz:


Yorumunuz:
Okuyucu Yorumları
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.